Je weet hoe het gaat met dit soort citaten, maar Albert Einstein zou eens gezegd hebben: “In the middle of difficulty lies opportunity.” Of een parallel tussen hem en de nieuwe coalitie terecht is, moet blijken, maar het coalitieakkoord ‘Aan de Slag’ voelt voor mij in ieder geval als een verkwikkend glas koud water.

Waarom? Omdat ik als echte ‘millennial met Weltschmerz’ hoopvol kijk naar de innovaties en slimme mensen die onze toekomst bouwen. En omdat ik, als fiscalist, vooral kan bijdragen door te signaleren waar de fiscale onderlaag beter kan aansluiten op innovatie. Startups zijn daarbij de kanarie in de kolenmijn, en de schrijvers van ‘Aan de Slag’ lijken zomaar eens serieus aan startups gedacht te hebben.

Waarom startups en scale-ups ertoe doen
Steeds breder wordt erkend dat startups en scale-ups een structureel onderdeel zijn van ons economische motorblok: zij accepteren het risico van falen, valoriseren nieuwe kennis en dragen bovengemiddeld bij aan toekomstige welvaart via R&D‑investeringen, snelle groei en het aantrekken van nieuw talent.

Als hoog‑kostenland zonder natuurlijke grondstoffen is ons duurzame verdienvermogen afhankelijk van precies dit soort bedrijven. Het is daarom logisch dat opeenvolgende kabinetten inzetten op de ambitie om een top-5 startupland te worden. Tegelijk blijft de Nederlandse scorecard duidelijke knelpunten tonen: access to capital en access to talent. Twee factoren die zich uitstekend (en legitiem) via de fiscale as laten verbeteren.

Dat deze realiteit nu ook zichtbaar terugkomt in beleidsnota’s, Kamerbrieven – én nu ook dit coalitieakkoord – is pure winst.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Charlotte Hanneman (CFO van Philips): “Helderheid vraagt ook om een sterke talent- en innovatieagenda.”

Een fiscale hitparade
Een fiscaal destillaat: we gaan innovatie en new firm creation weer aanmoedigen. In gure tijden is optimisme een warme drank. En daarmee lees ik Aan de Slag graag.

Mijn fiscale  hitparade:

1. Één samengevoegde, robuuste investeringsaftrek (EIA/MIA/Vamil).

Het is in essentie een charmant stelsel: wie investeert in bedrijfsmiddelen die in aanmerking komen voor de Energie- en/of Milieu-investeringsaftrek, en waarvan dus is geaccepteerd dat zij zorgen voor zuinigere of groenere productieprocessen, mag tot 140% van het aankoopbedrag activeren en (versneld) afschrijven. Een soort aankoopkorting die via de vennootschapsbelasting wordt georganiseerd en de marge van de leverancier intact laat. Maar: uitvoeringsmatig zijn de drie afzonderlijke regels omslachtig. Eén stevige regeling kan de investeringsdrempel voor verduurzaming verlagen, en duurzaamheid is innovatie in onze fossielzware maatschappij.

2. Betere financieringsmogelijkheden door continuïteit in de BMKB en stabiliteit in het Vpb‑tarief.

Jonge bedrijven hebben geld nodig; kapitaal of vreemd vermogen. Waar bankfinanciering pas leeft als risico’s worden gedeeld, is verwatering van startups altijd een zorg. En waar winstbelastingen de ‘use cost of capital’ verhogen, wordt die zorg versterkt wanneer zij minder kapitaal beschikbaar doen komen en investeerders dus meer dicteren. Een stabiel overheidsborgstellingssysteem voor bankleningen is dan een belangrijke gamechanger, en een stabiel winstbelastingtarief is bovendien een signaal dat Nederland kapitaal niet wegjaagt, maar aantrekt.

3. Een expliciet innovatiekader: 3% R&D‑intensiteit, launching‑client‑rollen, en DARPA‑achtige instituten.

De coalitie geeft aan als Overheid zelf ook een positieve marktinvloed te willen uitoefenen, bijvoorbeeld door als launching client te fungeren en door inzet van platforms zoals het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, het Nationaal Groeifonds en Tech Transfer Offices. En hoewel het niet altijd louter goed is om ‘de publieke sector op de cap table te hebben’, kan de Overheid hiermee weldegelijk een katalysator zijn voor beloftevolle technologieën die (nog) te risicovol zijn voor traditionele marktpartijen.

4. Een sterke positie voor WBSO en Innovatiebox.

Onze virtuoos ontworpen ‘innovatie-pincher’ van WBSO (R&D aftrek loonbelasting) plus Innovatiebox (9% Vpb-tarief vooraan zulke R&D toerekenbare, innovatieve winsten) blijft het kloppend hart van ons fiscale R&D instrumentarium. Het maakt dan ook een significant verschil voor burn rate en nettorendement, zeker wanneer gestut met een goede Transfer Pricing policy. Toch roept de politiek geregeld weer om evaluatie van die pincher, die telkens leidt tot de conclusie dat die performant is en belangrijk. Deze coalitie lijkt het welletjes te vinden en maakt duidelijk de pincher blijft, en wil ‘m zelfs doelgericht uitbreiden naar AI en Deep-Tech (zullen grammaticale verduidelijkingen zijn) en de administratie-eisen versimpelen.

5. Een modernere werknemersparticipatieregeling.

Jonge bedrijven betrekken de medewerkers vaak robuust bij het bedrijfseigendom. As burn-rate reducer en dus defensive measure tegen verwatering, maar ook vanwege de culturele en prestatie-effecten. Maar omdat ons fiscale stelsel er een handje van heeft om waarde te belasten zonder dat liquiditeit een factor is, is het zeker voor jonge medewerkers van veelbelovende startups lastig om zo’n participatie ook in handen te krijgen. Dat er nu wordt gewerkt aan een eenvoudiger en vooral behapbaarder stelsel (denk aan een verbeterde aandelenoptieregeling voor startups) is ronduit positief, en dat de coalitie daarmee door wil al helemaal. Zou des te mooier zijn als het startupeffect zo goed bevalt, dat we ook breder aan medewerkersparticipatie gaan werken.  Goed voor een gelijkmatigere vermogensconcentratie, en hoe dan ook ‘the right thing’!

6. Een rentmeestervennootschap en een focus op mission‑gedreven innovatie.

Hier wordt zichtbaar dat het akkoord niet alleen mikt op economische groei, maar ook op maatschappelijke waarde. Startups die opereren in cleantech, circulariteit of food‑tech herkennen dit als een ontbrekende schakel.

7. Meer ruimte voor sandboxes, fieldlabs en experimenteeromgevingen.

Voor technologie die nog niet in bestaande kaders past – van quantum tot synthetische biologie – zijn dit geen ornamenten maar noodzakelijke infrastructuur.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ´Clarity in Chaos´ – Bas Zaal (CFO van ROTO): “We praten over significante winst en omzetgroei in de komende jaren, in een vlakke markt. Dan moet er dus wat gebeuren.”

Het grotere plaatje: groei is geen vanzelfsprekendheid, maar een keuze
De ombuigtabel van het akkoord laat zien dat de uitgaven stijgen en dat de gaten gedicht worden met hogere staatsschuld, bezuinigingen binnen het Rijk en keuzes in de zorg en sociale zekerheid. Dat is geen vanzelfsprekende cocktail. Groei moet dus het verschil maken.

Dan is het verfrissend dat het woord ‘innovatie’ maar liefst 51 keer in het akkoord voorkomt, en ‘startups’ 10 keer. Uiteraard maakt dat het plan nog niet automatisch succesvol, is er evengoed een hoop op het akkoord aan te merken (zeker op het ogenschijnlijk maar matige milieu-ambitiepeil) en is het sowieso makkelijker om lekker op de politiek te zeiken, maar het signaal is helder en c’est le ton qui fait la musique.

Nederland heeft de kans om het innovatieklimaat te versterken, om talent en kapitaal aan te trekken, en om de stap te zetten van “potentie” naar “prestatie”. En dat is ook goed voor onze autonomie en onze financieringsmogelijkheden voor fiscale programma’s.

De richting lijkt gekozen. Nu is het inderdaad tijd om aan de slag te gaan.

Lees ook op CFO.nl: Christiane van der Wateren (CFO van LeydenJar): “Constant de balans tussen korte termijn overleven en lange termijn bouwen.”

CFO Day 2026: Meet the financial top on May 28 in Noordwijk

CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.

Yes, I'll attend CFO Day 2026