De oplopende spanningen in het Midden-Oosten beginnen hun weerslag te krijgen op de financiële positie van Nederlandse pensioenfondsen. Door scherpe koersdalingen op de financiële markten is de gemiddelde dekkingsgraad in maart gedaald naar 123 procent, zo blijkt uit cijfers van Aon. Eind februari lag dit niveau nog op 128 procent.

De dekkingsgraad – een belangrijke graadmeter voor de financiële gezondheid van pensioenfondsen – geeft aan in hoeverre fondsen aan hun toekomstige verplichtingen kunnen voldoen. Met een niveau van 123 procent hebben fondsen gemiddeld 1,23 euro in kas voor elke euro aan toegezegd pensioen. Dat lijkt comfortabel, maar de recente daling onderstreept hoe gevoelig de positie is voor externe schokken.

“De dekkingsgraden van pensioenfondsen staan onder druk door geopolitieke spanningen”, aldus Aon. Ook zijn aandelenmarkten wereldwijd sinds het begin van de escalatie met Iran met meer dan 7 procent gedaald.

Lees ook op CFO.nl: Marianne de Boer (CEO van Aegon Cappital): “Als ik CFO was, zou ik vooral goed kijken naar je personeelsbestand, de belangen van je werknemers en het prijskaartje dat hieraan hangt.”

Kwetsbaar moment door stelselwijziging

Hoewel de huidige stand nog geen directe reden tot zorg is, waarschuwen experts dat de situatie snel kan verslechteren bij verdere marktdalingen. Dat geldt in het bijzonder voor pensioenfondsen die zich midden in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel bevinden.

In dat nieuwe systeem worden pensioenen persoonlijker opgebouwd en bewegen uitkeringen sterker mee met beleggingsresultaten. Dat betekent dat goede beursjaren sneller kunnen leiden tot hogere pensioenen, maar dat tegenvallende markten ook directer voelbaar zijn in lagere uitkeringen of zelfs kortingen.

Juist in deze transitiefase speelt de dekkingsgraad een cruciale rol. Fondsen moeten bestaande pensioenrechten ‘invaren’ naar het nieuwe stelsel, en een lagere financiële buffer maakt dat proces complexer en risicovoller.

Lees ook op CFO.nl: Maarten Blacquière (CFRO) en Stefan van der Bijl (Managing Director Group Finance) van APG: “APG gaat fundamenteel op de schop.”

Meer dynamiek, meer onzekerheid

De hervorming van het pensioenstelsel leidt al langer tot discussie. Voorstanders wijzen op een transparanter systeem dat beter aansluit bij economische realiteit, terwijl critici benadrukken dat de zekerheid voor deelnemers afneemt.

De recente marktonrust legt die spanning opnieuw bloot. Waar het oude stelsel schokken deels kon dempen, zullen pensioenen in het nieuwe systeem sterker meebewegen met financiële markten. Dat vergroot de afhankelijkheid van externe factoren zoals geopolitiek en renteontwikkelingen.

Nog grote stappen te zetten

De timing is daarbij allesbehalve ideaal: bij ongeveer de helft van de Nederlandse pensioenfondsen moet het invaren van bestaande rechten nog plaatsvinden. Daarmee bevinden veel fondsen zich precies in een fase waarin stabiliteit cruciaal is.

Voor CFO’s en financieel verantwoordelijken betekent dit dat pensioenverplichtingen – traditioneel een relatief voorspelbare factor – steeds nadrukkelijker onderdeel worden van strategische risicobeheersing. Zeker in een tijd waarin geopolitieke ontwikkelingen directe impact hebben op financiële markten, en daarmee op de buffers van pensioenfondsen.

De boodschap van Aon is dan ook genuanceerd: er is nog geen acute reden tot paniek, maar de marges worden kleiner. En in een stelsel dat gevoeliger wordt voor marktschommelingen, kan dat sneller consequenties hebben dan voorheen.

Lees ook op CFO.nl: Bart Harmsen benoemd tot CFRO bij PME

CFO Day 2026: Meet the financial top on May 28 in Noordwijk

CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.

Yes, I'll attend CFO Day 2026