Een jaar geleden stapte Christiane van der Wateren in als CFO bij LeydenJar, het Nederlandse deeptechbedrijf dat wereldwijd in de schijnwerpers staat met zijn baanbrekende 100% silicium-anodes voor batterijen. Vanuit haar jarenlange ervaring bij Philips en een kort avontuur in private equity, belandde ze in een sector waar de uitdagingen groot zijn en de marges voor fouten klein. “Het is soms overleven in de valley of death”, zegt ze openhartig. “Maar juist die dynamiek maakt dit werk ongelooflijk leerzaam en inspirerend.”

Van multinational naar scale-up
Van der Waterens loopbaan begon bij Philips, waar ze ruim twintig jaar werkte in uiteenlopende financiële rollen. “Ik heb bij Philips eigenlijk alles gedaan: van M&A en SAP-implementaties tot finance transformaties”, vertelt de CFO. “Dat was een fantastische leerschool. Maar na twee decennia dacht ik: wat wil ik eigenlijk nog meer leren? Bij een grote multinational speel je uiteindelijk steeds hetzelfde spel.”
Ze koos voor een reset. “Ik heb mijzelf even teruggetrokken, een studie business valuation gevolgd, en zelfs een uitstapje gemaakt richting mode. Dat was heel creatief, maar ik merkte al snel: mijn kracht ligt in finance. Toen LeydenJar mij benaderde om CFO te worden, vielen de puzzelstukjes op hun plaats.”

Lees ook op CFO.nl: Rianne Siebel (CFO van Brabant Water): “De dynamiek van de drinkwatersector is enorm uitdagend.”

Overleven in de ‘valley of death’
De overstap naar LeydenJar betekende een pittige dynamiek. “Als CFO was mijn eerste opdracht: zorgen dat je de cash runway op orde hebt”, zegt ze zonder omwegen. “In een kapitaalintensieve sector als de onze ben je continu bezig om de burn-rate te financieren. Je hebt niet luxe van een grote multinationaal waar altijd geld op de plank ligt: elke dag draait om overleven en waarde behouden.”
Van der Wateren noemt het de ‘valley of death’. “Dat is de fase waarin je product nog niet marktrijp is en je alleen maar kosten maakt. Het betekent dat je voortdurend kapitaal moet ophalen, via venture capital, venture debt, of subsidies. En dan moet alles kloppen: de timing, de milestones, de markt. Als één element niet meebeweegt, wordt de runway meteen korter.”

Strategisch vertragen – human capital als kernwaarde
Een van de lastigste keuzes in zo’n omgeving is bepalen waar je gas geeft en waar je op de rem trapt. “We hebben dat strategic downsizing genoemd”, aldus de CFO. “Soms moet je bepaalde ontwikkeltrajecten bewust vertragen om de cash langer te laten strekken. Maar dat mag je nooit zo rigoureus doen dat je je researchteams verliest, of kennis verdwijnt. Innovatie is onze core, dus verdwijnen je toptalenten, dan heb je niets meer om op terug te vallen. Dat betekent ook dat we sommige leveranciers hebben gevraagd om in een lager tempo aan bepaalde projecten te werken. Als we helemaal zouden stoppen, zouden ze hun mensen elders inzetten en zouden wij bij een herstart helemaal opnieuw moeten beginnen. Dan verlies je meer tijd en geld dan dat je wint.”
Naast technologie beschouwt Van der Wateren het menselijk kapitaal dus als cruciale waarde. “Onze voorsprong komt niet alleen uit de laboratoria, maar vooral uit de brains die erachter zitten. Als CFO kijk ik daarom niet alleen naar cijfers, maar ook naar hoe we onze mensen behouden. Dat kan betekenen dat je een inflatiecorrectie toch moet doorvoeren, ook al doet het pijn in de cashflow. Want als je talent kwijtraakt, ben je echt verder van huis.”

Lees ook op CFO.nl: Expeditie CFO – Bernard Meuleman (CFO Masévon): “Je kunt alleen groeien als je eerlijk durft te kijken naar jezelf.”

Funding in een moeilijke markt
De zoektocht naar kapitaal was het afgelopen jaar extra uitdagend. “De batterijmarkt is enorm kapitaalintensief en heeft een lange time-to-market. Dat maakt het minder aantrekkelijk voor investeerders die snel rendement willen zien. Tegelijkertijd zie je geopolitieke verschuivingen, onzekere economische groei die investeerders risico-avers maakt. Ook het faillissement van spelers als Northvolt, zorgen ervoor dat het vertrouwen afneemt. Bovendien is de venture capital-markt in Europa minder ontwikkeld dan in de VS. Dan moet je echt creatief zijn om geld binnen te halen.”

Toch wist LeydenJar in augustus een nieuwe financieringsronde te sluiten. “Daar ben ik ontzettend trots op. Het is een zwaar proces, maar het geeft ons de middelen om PlantOne, onze eerste productiefaciliteit, verder te bouwen. En tegelijkertijd dwingt het ons om scherp te prioriteren: wat is nu het belangrijkste om verder te kunnen groeien?”
Naast private investeringen kijkt Van der Wateren kritisch naar publieke ondersteuning. “Subsidies zijn essentieel voor impactbedrijven, maar de procedures in Europa zijn tergend langzaam. Vaak passen de criteria niet bij de realiteit van een start-up: solvabiliteitsratio’s die je als scale-up nooit haalt, of administratieve lasten die maanden kosten. Terwijl we juist snelheid nodig hebben om de energietransitie waar te maken.”

Skin in the game
Wat haar vooral opvalt bij LeydenJar is het gevoel van eigenaarschap. “Bij Philips voelde ik altijd de veiligheid van een grote cashpositie. Hier is het anders: elke beslissing kan letterlijk het verschil maken tussen doorgaan of stilvallen. Dat geeft een enorme verantwoordelijkheid, maar ook energie. Het voelt veel meer alsof dit mijn eigen bedrijf is.”
Dat vertaalt zich ook in een andere manier van werken. “Ik leer elke dag. Cybersecurity, IT, HR – allemaal terreinen waar ik nu eindverantwoordelijk voor ben. Je moet niet alles zelf weten, maar wel zorgen dat je de juiste mensen om je heen hebt en dat beslissingen integraal genomen worden. Dat maakt dit werk spannend én verrijkend.”

Lees ook op CFO.nl: Edwin Rammeloo (CFO Lumipol Group): “Banken financieren liever bestaande business dan innovatie.”

Een klein maar wendbaar team
In vergelijking met grote corporates werkt Van der Wateren nu met een opvallend klein team. “We hebben tweeënhalve fte in finance, twee in HR en drie in IT. Daarnaast heb ik ook nog een legal counsel. Vrijwel alles is ingesourced. Natuurlijk werken we samen met Deloitte voor de audit, maar we kijken voortdurend of we zaken zelf kunnen doen. Elke euro die we besparen, kunnen we investeren in value creation.”
Dat geldt ook voor data-analyse. “We hebben twee data scientists die simulaties en machine learning inzetten om onze batterijontwikkeling te versnellen. Een cycle test kan zes maanden duren. Dankzij simulaties weten we eerder welke richtingen kansrijk zijn en waar we langer moeten testen. Dat is pure waardecreatie.”

Leiderschap en balans
Op de vraag wat haar het meest verrast heeft in haar eerste jaar, hoeft ze niet lang na te denken. “Dat ik me zó op mijn plek voel. Ik ga elke dag met een glimlach naar mijn werk. Ik leer meer dan ik ooit had verwacht, en ik voel dat ik echt verschil maak. Bij Philips had ik soms het gevoel dat ik een radertje in een groot geheel was. Hier ben ik onderdeel van het geheel zelf.”
Tegelijkertijd is er ook de druk. “Ik zoek constant de balans tussen korte termijn overleven en lange termijn bouwen. Je moet concessies durven maken, zonder je kern te verliezen. En je moet beslissingen nemen die soms pijn doen, maar wel zorgen dat je straks weer sneller kunt groeien.”

Vooruitkijken
PlantOne staat centraal in de nabije toekomst. “In 2027 willen we daar commerciële productie draaien. Maar eigenlijk moet ik als CFO altijd verder vooruitkijken: hoe financieren we de volgende fase? Hoe bouwen we een organisatie die straks honderden mensen kan dragen? Je bent voortdurend bezig met de volgende berg.”
Terugkijkend op haar eerste jaar zegt Van der Wateren dat ze geen seconde spijt heeft. “Dit is precies waar ik nu moet zijn. De energie van een scale-up, de urgentie van de energietransitie, en de kans om echt waarde te creëren. Ja, het is zwaar. Maar het is ook ongelooflijk mooi.”

Advanced Valuation: Turn strategy into value with Prof. Kevin Kaiser

Create value for your company. Gain new insights into valuation in four days. Join Prof. Kevin Kaiser for the thought-provoking Advanced Valuation program, a rigorous, case-driven deep dive that participants call life-changing.

Learn more & enroll now