Veiligheid is in deze geopolitieke rollercoaster een veelkoppig monster geworden. In Den Haag lijkt ‘veiligheid’ inmiddels vooral een rekensom: hoe meer miljarden er naar defensie vloeien, hoe veiliger we zouden zijn. Het kabinet presenteert de enorme opschaling van militaire budgetten als een bittere noodzaak onder het mom van afschrikking, maar vergeet dat dit beleid juist de economische fundering ondermijnt die deze lasten moet dragen.

Tijdens begrotingsdebatten blinkt het kabinet uit in een gebrek aan bedrijfseconomisch benul; de fundamentele afweging tussen militaire uitgaven en industriële investeringen wordt nauwelijks gemaakt. Men acteert vanuit een politiek voldongen feit.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Vivienne de Leeuw (CFO Port of Rotterdam): “Data over energieverbruik ligt gevoelig. Terwijl juist transparantie nodig is.”

Klassiek overheidsdenken
Het klassieke overheidsdenken overheerst: defensie moet opschalen, er is een miljardenpot gecreëerd en het geld moet op. Kritische vragen worden slecht beantwoord en eventuele dwarsliggers krijgen weinig gehoor. Zo ziet het begrotingsdebat in Den Haag er anno 2026 uit.

En als de begroting tekortschiet, verschijnt er een nieuwe slogan als de ‘Vrijheidsbijdrage’, een extra lastenverzwaring van miljarden voor bedrijven en burgers. Het is de ‘Happy Meal’ van de Rijksbegroting: een vrolijke verpakking met een foute verrassing binnenin, die na jaren van versobering de sociale cohesie ook nog eens verder uitholt.

Lees ook op CFO.nl: Internationale Vrouwendag 2026: de bestgelezen interviews met vrouwelijke CFO’s

Controle over kapitaalallocatie volledig zoek
In Den Haag lijkt men te vergeten dat elke euro maar één keer kan worden uitgegeven. Het kabinet behandelt begrotingen als losse eilanden en gedraagt zich soms als een Monopolyspeler die alleen de Kalverstraat volbouwt, terwijl de rest van het bord verwaarloosd raakt.
Een echte bestuurder kijkt juist naar samenhang: welke sectoren versterken elkaar en waar ligt de strategische prioriteit om Nederland als geheel sterker te maken?

Kijk bijvoorbeeld naar de bloedaderen van onze welvaart: het elektriciteitsnet. Inmiddels staan meer dan 14.000 bedrijven op een wachtlijst voor netcapaciteit. Volgens netbeheerders is tot 195 miljard euro nodig om het energiesysteem tot 2040 overeind te houden. Dit is geen randprobleem, maar een structureel energie-infarct.

Dus serieus: waarom investeren we miljoenen in het ombouwen van defensietreinwagons terwijl ondernemers acuut geen normale stroomaansluiting kunnen krijgen? Wie verzint zoiets? De controle over de kapitaalallocatie lijkt volledig zoek.

Groei Europa 1% – groei VS 3%
Terwijl de Verenigde Staten met ongeveer 3 procent per jaar groeien, blijft Europa rond 1 procent steken. Tel daar de technologische kloof bij op: in 2024 stroomde ongeveer 109 miljard dollar aan AI-investeringen naar de VS en slechts circa 9 miljard dollar naar Europa. De geopolitieke machtsverschuiving tekent zich daarmee pijnlijk duidelijk af.

En toch beweegt Nederland richting 300 miljard euro aan defensie-uitgaven tot 2035. De vraag die nauwelijks wordt gesteld is even simpel als ongemakkelijk: hoe betalen we dit als we tegelijkertijd volgens het CPB onze eigen verdiencapaciteit ondermijnen?

Lees ook op CFO.nl: Kunnen Nederlandse CFO’s in de maakindustrie voordeel halen uit groeiende defensie uitgaven?

Economische multiplier
Defensie-uitgaven zijn cruciaal, maar het kabinet lijkt strategisch vast te zitten. De oplossing ligt niet in simpelweg méér geld, maar in slimmer alloceren: defensiebudgetten moeten binnen Europa worden gecoördineerd en in Nederland worden gekoppeld aan technologische ontwikkeling en industriële versterking, juist in sectoren waar Nederland moet investeren in infrastructuur en waar het een concurrentievoordeel heeft in de defensie-industrie.

Alleen zo ontstaat de economische multiplier die echte strategische slagkracht creëert en Europa gecoördineerd weerbaarder maakt in een steeds hardere geopolitieke werkelijkheid. Zonder een sterke economische motor is veiligheid uiteindelijk niets meer dan een dure façade.

Lees ook op CFO.nl: Kan Europa zich een oorlogseconomie veroorloven?