Marike Bonhof (CFO Ymere): “Óf er moet meer geld bij, óf de ambitie moet neerwaarts worden bijgesteld.”
Voor Marike Bonhof, CFO van woningcorporatie Ymere is politiek nooit een abstract decor, maar directe input voor de financiële praktijk. Wat er in Den Haag wordt afgesproken, vertaalt zich in investeringsruimte, scenario’s en lastige keuzes die uiteindelijk landen bij haar team en bij huurders.
Het nieuwe coalitieakkoord moet nog worden uitgewerkt en uitonderhandeld de komende maanden, maar hoe kijkt de CFO van Ymere naar het akkoord dat er nu ligt? Bonhof: “Wij waren natuurlijk hoopvol”, wil Bonhof benadrukken. “In vrijwel ieder verkiezingsprogramma stond wonen nadrukkelijk genoemd als maatschappelijk vraagstuk. Dat is winst. Tegelijkertijd liggen er bij dit kabinet veel opgaven op tafel die allemaal geld vragen.”
Ze wil het akkoord niet afserveren, maar ook niet mooier maken dan het is. “Laat ik niet de chagrijnige CFO zijn die zegt: het is nooit genoeg. Het positieve nieuws is dat er financiële ruimte is gekomen doordat wij een kwart van de vennootschapsbelasting mogen herinvesteren. Dat is iets waar ik blij mee ben.”
Maar zodra het concreet wordt, rekent de CFO ook voor. “De komende tien jaar betalen wij ongeveer 50 miljoen euro aan vennootschapsbelasting per jaar. Daarvan mogen we straks 12,5 miljoen herinvesteren. Dat is een kwart. Op een omzet van ruim 700 miljoen euro. Het helpt wel, maar het is onvoldoende voor de opgave waar wij voor staan: nieuwbouw én verduurzaming.”
Bonhofs conclusie is daarom ook helder. “Het is een illusie om te denken dat je met deze financiële bijdrage de ambitie van 100.000 woningen per jaar kunt realiseren. Dan moet je eerlijk zijn: óf er moet meer geld bij, óf de ambitie moet neerwaarts worden bijgesteld.”
CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.
Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Charlotte Hanneman (CFO van Philips): “Helderheid vraagt ook om een sterke talent- en innovatieagenda.”
Scenario’s en een remweg
Voor Bonhof is de beleidscontext meteen ook een ‘what-if’ in het financiële model. “Wij zitten in een turbulente omgeving. Grondstoffen worden duurder, rente is volatiel, geopolitiek beïnvloedt energieprijzen. Dus wij werken continu met scenario’s. Wat als de rente stijgt? Wat als de overheid ingrijpt in huren? Wat betekent dat voor onze ICR, onze interest coverage ratio?”
Die scenario’s zijn bij Ymere niet alleen rekenwerk, maar worden ook doorvertaald in concreet beleid. “Wij bouwen een remweg in”, zegt ze. “Nog voordat we tegen een financiële grens aanlopen, sturen we bij. Dat moet wel, omdat onze business traag is. Een woningproject heeft zo drie à vier jaar doorlooptijd. Als je te laat remt, moet je last-minute hakken. Dat wil je voorkomen want het betekent discontinuïteit: mensen eruit, projecten stopzetten, partners verliezen. Discontinuïteit kost geld.”
Verkoop geen doel op zich, maar ventiel
De structurele spanning van woningbouwverenigingen zit in de exploitatie. Bonhof: “Onze kosten liggen hoger dan onze huuropbrengsten. Ieder jaar gaat er meer geld uit de portemonnee dan erin komt. Je hebt het dan dus over een negatieve vrije kasstroom. De overheid komt ons deels tegemoet, maar onvoldoende. Dan moet je een ventiel hebben.”
Dat ventiel is verkoop. “Als wij een woning die ooit drie ton kostte nu voor zes ton kunnen verkopen, kunnen we er twee voor terugbouwen”, zegt ze. “Maar wij zijn niet op aarde om sociale huurwoningen te verkopen. Dat staat op gespannen voet met onze missie.”
Tegelijkertijd wil ze niet doen alsof het een theoretische discussie is. “Als wij geen woningen mogen verkopen en we maken op iedere woning verlies, dan kunnen wij op een gegeven moment ook geen nieuwe woningen meer bouwen. Die discussie voeren wij nu ook met gemeenten.”
Voor Bonhof draait een deel van de oplossing om transparantie. “Ik ben er voorstander van om de echte kostprijs van wonen zichtbaar te maken. Laat zien wat een woning werkelijk kost. Compenseer huurders via inkomen, niet via het wegpoetsen van kosten in onze exploitatie.”
Als CFO maakt ze de impact van huurverhoging, of het verkopen van vastgoed, graag tastbaar. “Een miljoen euro extra inkomsten staat voor mij niet op zichzelf. Het betekent ongeveer 30 miljoen investeringsruimte. Dat zijn honderd nieuwe woningen. Dus iedere financiële keuze heeft enorme maatschappelijke impact.”
Lees ook op CFO.nl: Woningcorporaties lenen steeds meer om hoge kosten te dekken
Van achteraf verantwoorden naar vooruitkijken
Toen Bonhof drie jaar geleden bij Ymere begon, trof ze een sterke basis. “Wat ik aantrof is een zeer gedegen financiële functie. De jaarrekening leveren wij op zonder verschillen. Het jaarverslag is loepzuiver. Onze interne beheersing is op orde.”
Maar die degelijkheid is niet genoeg in een wereld die sneller beweegt dan woningbouw ooit kan. “We moeten niet alleen een goede jaarrekening kunnen maken. We moeten ook wendbaar zijn en kansen en risico’s zien. Dat is een andere competentie. Een andere cultuur.”
De beweging die de CFO inzet is daarom duidelijk. “We leggen meer nadruk op de voorkant. Hoe zet je finance strategisch in om de realisatie van de strategie te ondersteunen? Businesscontrollers moeten proactiever worden. Meedenken. Vooruitkijken. Niet alleen achteraf verklaren.”
Koppelkansen zijn de toekomst
Als het over ‘knoppen’ gaat waaraan ze kan draaien, kijkt Bonhof nadrukkelijk verder dan alleen bezuinigen. “Ik ben heel erg voorstander van circulariteit. Of je nou in de klimaatcrisis gelooft of niet: financieel en economisch is het gewoon het meest slimme.” Grondstoffen worden schaars en duurder, en geopolitiek maakt import risicovoller. Bonhof: “Veel isolatiemateriaal wordt nu geïmporteerd uit China, veelal kunststof en chemisch. Wij kijken naar biobased materialen. Die zijn klimaatadaptiever, ze ademen, ze werken verkoelend als het warm is.”
De CFO gelooft in dit soort ‘koppelkansen’, juist omdat die meerdere problemen tegelijk raken. “De koppelkans in biobased is dat boeren zich kunnen toeleggen op duurzame materialen”, zegt ze. “In Brabant gebeurt het al: boeren verbouwen daar duurzaam isolatiemateriaal. Win voor de boer, win voor de bouwer, win voor de corporatie, win voor de bewoner.”
Lees ook op CFO.nl: Olivier Labe (CFO BNG Bank): “Waarde toevoegen in het publieke domein is onze raison d’être.”
Watercongestie is de nieuwe netcongestie
Naast materiaalkosten noemt Bonhof klimaatrisico ook als financiële realiteit. “Ik maak me grote zorgen over klimaatrisico’s. Het wordt natter en tegelijkertijd wordt het droger en warmer. De gevolgen voor de mens en de omgeving zijn extreem. Als je klimaatadaptatie maatregelen pas neemt als woningen er al staan, zijn de kosten vaak een factor twee hoger dan wanneer je het in het ontwerp meeneemt.”
Een samenwerking in Haarlem wil ze graag expliciet neerzetten als voorbeeld van wat nodig is. “Wij zijn met zes partijen bezig om een waterpositieve wijk te bouwen. We vangen water lokaal op om gemalen te ontlasten. En we werken aan 200 woningen waar we het drinkwaterverbruik met 40% gaan reduceren. Dat is een investering aan de voorkant, maar over de levensduur haal je dat eruit.”
De urgentie gaat volgens haar snel toenemen. “Watercongestie wordt straks de nieuwe netcongestie. Als wij woningen kunnen bouwen waarbij je wc’s doorspoelt met regenwater in plaats van drinkwater, scheelt dat straks 30 liter per persoon per dag. En als drinkwater duurder wordt, is duurzaamheid ook een kans voor betaalbaarheid.”
Lees ook op CFO.nl: Rianne Siebel (CFO van Brabant Water): “De dynamiek van de drinkwatersector is enorm uitdagend.”
Koersvast in plaats van hyperwendbaar
De paradox van woningcorporaties is volgens Bonhof dat je in een chaotische omgeving werkt met een traag product. “Wij zetten woningen neer voor honderd jaar. Dus misschien moet je niet hyperwendbaar willen zijn. Wij kiezen voor koersvastheid, continuïteit en geleidelijkheid.”
Dat vraagt volgens haar om een finance functie die tegelijk stevig en vooruitkijkend is. “Finance moet wendbaar en weerbaar zijn. Scenario’s bouwen, vroeg bijsturen, kansen zien, risico’s beheersen. Maar altijd met de lange termijn voor ogen. Want uiteindelijk moet iedere financiële keuze bijdragen aan betaalbaar wonen. Dat is en blijft de opdracht.”
Improve your effectiveness in uncertain or complex situations. Join the 2-day Decision-making in high-stake situations program by Prof. Marwan Sinaceur.