Het wordt voor Nederlandse bedrijven die last hebben van de gestegen energieprijzen moeilijker om de hogere kosten door te berekenen dan bij de vorige energiecrisis in 2022. Dat stelt consultancykantoor PwC in een analyse over de economische effecten van de Iranoorlog.

Vier jaar geleden kwam Nederland net uit de coronacrisis, waar steunpakketten, lage rentes en opgepot spaargeld ervoor zorgden dat consumenten veel te besteden hadden. Nu is dat veel minder het geval en zouden klanten hun producten links laten liggen als ze te duur worden, stellen economen van PwC.

Lees ook op CFO.nl: CFO’s uit de energie-sector – “Alleen wanneer je als CFO begrijpt voor welke uitdagingen we staan in de energietransitie, kun je meesturen op budgetten.”

Winstmarges onder druk
Als bedrijven hun extra kosten niet volledig kunnen doorberekenen, vreet dat extra aan hun winstmarges. In bedrijfstakken die toch al weinig overhouden, kan dat voor verliezen zorgen. PwC noemt als voorbeelden chemiebedrijven of metaalfabrikanten. Ook bedrijven die nog wel winst maken, hebben hier last van. Zij kunnen minder investeren in innovatie en groei. Daarmee kunnen hogere energieprijzen ook verduurzaming in de weg staan, terwijl hogere prijzen voor olie en gas zo’n overstap op niet-fossiele energie in theorie aantrekkelijker maken.

Horeca en transport lijden pijn
Naast industriebedrijven krijgen ook dienstverleners als restaurants, vervoerders en sportverenigingen last van duurdere energie, waarschuwt PwC.

PwC stipt ook andere verschillen aan tussen de energiecrisis van nu en die van 2022, toen Rusland na de inval in Oekraïne de gastoevoer aan Europa afkneep. Zo zijn de prijsstijgingen voor aardgas nu minder hevig. Daarnaast zijn we voor de productie van stroom minder afhankelijk van gas geworden, mede dankzij hernieuwbare bronnen zoals zonnepanelen en windmolens. Daarnaast verbruikt Nederland sinds 2022 een stuk minder gas.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Vivienne de Leeuw (CFO Port of Rotterdam): “Data over energieverbruik ligt gevoelig. Terwijl juist transparantie nodig is.”

Multinationals hebben concurrentievoordeel
Voor bedrijven die wereldwijd opereren, kan het een voordeel zijn dat de Iranoorlog de hele wereld met hogere energieprijzen opzadelt. Dat vermindert de concurrentiedruk met Azië mogelijk. Na de Russische inval in Oekraïne kampte in 2022 vooral Europa met duur gas.

Het kabinet en de Europese Commissie werken op dit moment aan maatregelen vanwege de hoge energieprijzen. PwC waarschuwt dat eventuele brede maatregelen, zoals accijnsverlagingen en algemene subsidies, nadelen hebben. Ze houden de vraag naar fossiele brandstoffen “kunstmatig hoog” en houden daarmee de hoge prijzen en schaarste in stand. Overheden doen er daarom goed aan ook maatregelen te stimuleren die op de lange termijn de vraag naar fossiele energie beperken.

Lees ook op CFO.nl: Sandra Kaspers-Plomp benoemd tot permanente CFO van EDSN

CFO Day 2026: Meet the financial top on May 28 in Noordwijk

CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.

Yes, I'll attend CFO Day 2026