COLUMN – Pieter de Kok: de auditor in beweging krijgen

Pieter de Kok
Begrijp eerst de reflex van de auditor.

Veel CFO’s herkennen het patroon. Nieuwe ideeën over doorlopende monitoring, ketenzekerheid of vooruitkijkende assurance worden vriendelijk aangehoord, maar stranden in voorzichtigheid.

“Interessant, maar lastig binnen de standaarden.”

Ik hoor het ook binnen het beroep zelf: “Ja maar…”, “Moeilijk…”.

Die reflex is geen onwil. Zij is het gevolg van een sterk gereguleerd beroep, waarin risicovermijding logisch gedrag is geworden. Wie als CFO verandering wil, moet die reflex eerst begrijpen.

Auditors bewegen niet op visie, maar op risico. Op externe prikkels. Op vragen die expliciet worden gesteld door stakeholders.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Linda Weijters (CFO Mediq Benelux): “Het is lastig investeren zonder langetermijnperspectief vanuit de overheid.”

Verplaats het gesprek van innovatie naar risicoreductie
CFO’s die praten over AI, realtime dashboards of continuous control krijgen vaak weerstand. CFO’s die praten over het sneller signaleren van materiële afwijkingen, het verkleinen van verrassingen en het versterken van risicogericht werken, spreken de taal van de auditor.

De sleutel is framing.

Niet: “Wij willen vooruitkijken.”

Maar: “Hier ontstaan onze grootste risico’s en hier monitoren wij ze al continu.”

Daarmee verschuift het gesprek van technologie naar beheersing.

Maak interne monitoring toetsbaar
Veel interne monitoring is waardevol voor management, maar niet ingericht als assurance-bron. Eigenaarschap is impliciet, definities zijn vaag en logging ontbreekt. Voor auditors is dat onvoldoende houvast.

Hier ligt een duidelijke rol voor de CFO. Door expliciet vast te leggen wat een afwijking is, wie verantwoordelijk is en hoe opvolging plaatsvindt, verandert monitoring van managementinformatie in potentiële zekerheid.

Zodra monitoring toetsbaar wordt, ontstaat ruimte voor een serieus gesprek.

Lees ook op CFO.nl: Reza Asgarali (CFO Bonaire International Airport): “Je kunt geen turbo op een organisatie zetten als de basis niet klopt.”

Begin klein en risicogericht
Ongoing auditing is geen alles-of-nietsconcept. Pogingen om meteen de hele organisatie ‘doorlopend te laten controleren’ lopen vrijwel altijd vast.

Succesvolle CFO’s kiezen een andere route. Zij starten klein: één proces, één keten, één risico met hoge impact. Zij laten zien hoe monitoring werkt, betrekken de auditor vroeg en accepteren dat niet alles direct leidt tot formele zekerheid.

Beweging ontstaat door herhaalbare successen, niet door grootse visies. Van daaruit ontstaat het gesprek: “ongoing monitoring meets ongoing auditing.”

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Charlotte Hanneman (CFO van Philips): “Helderheid vraagt ook om een sterke talent- en innovatieagenda.”

Dwing differentiatie in zekerheid af
Een cruciale stap is het expliciet maken dat niet elke stakeholder dezelfde zekerheid nodig heeft. CFO’s kunnen het gesprek openen over verschillende vormen van assurance, met verschillende ritmes en diepgang.

Dat helpt auditors los te komen van het idee dat zekerheid altijd allesomvattend en uniform moet zijn. Differentiatie creëert professionele ruimte.

Positioneer de auditor als spiegel, niet als rem
De meest effectieve CFO’s maken duidelijk dat zij geen permanente goedkeuring vragen, maar professionele tegenspraak. Ongoing auditing wordt zo geen controlefabriek, maar een doorlopende spiegel op die plekken waar risico’s het grootst zijn.

Dat verlaagt defensiviteit en versterkt de samenwerking.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – Clarity in Chaos – Hans Janssen (CFO FrieslandCampina): “De stikstofproblematiek hangt als een grote onzekerheid boven de sector.”

Voorzichtige conclusie: beweging begint bij de CFO
De toekomst van zekerheid ontstaat niet door op auditors te wachten, maar door CFO’s die het speelveld anders durven in te richten en daar het gesprek over voeren. Real-time assurance – in en over ketens, met zekerheid op maat, niet alleen terugkijkend maar ook relevant voor het nu – begint bij dit soort gesprekken.

Wie zijn eigen monitoring serieus neemt, risico’s scherp definieert en zekerheid durft te differentiëren, kan een gedreven auditor in beweging krijgen. Niet richting een toekomst zonder controleverklaring, maar richting een model waarin ongoing monitoring en ongoing auditing elkaar versterken.

Een model waarin zekerheid niet alleen achteruitkijkt, maar daadwerkelijk bijdraagt aan de beslissingen die CFO’s vandaag moeten nemen.

Lees ook op CFO.nl: COLUMN – Pieter de Kok: De CFO in een real-time economie

CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.

 

Gerelateerde artikelen