Een gesprek over verantwoording, investeringen en transitie – en waarom je als CFO op Bonaire “een soort octopus” moet zijn.

Joanne Nicastia is al negen jaar CFO van WEB Bonaire, het Water- en Energiebedrijf Bonaire. In die periode zag ze het bedrijf veranderen van een organisatie met achterstallig beleid en bevroren tarieven naar een gereguleerd netwerkbedrijf dat “aan internationale financiële standaarden” voldoet, terwijl het eiland zelf explosief groeit. Hoe zet je finance neer in zo’n vitale infrastructuurorganisatie?

Eén bedrijf, zes werelden, één overhead
WEB Bonaire staat voor Water- en Energiedrijf Bonaire. “Er is ook een WEB Aruba, maar we hebben niks met elkaar te maken, behalve dat we beide nutsbedrijven zijn op zuster eilanden”, aldus de CFO, die een organisatie aanstuurt met een brede scope. “Wij leveren energie aan de klant, we produceren zelf water en distribueren water. Elektriciteit kopen we in, maar de distributie coördineren we samen met de producenten.”
Dat laatste is tot n u toe vrij overzichtelijk op een eiland als Bonaire. “Er is vooralsnog maar één producent.” De zuivering van rioolwater naar irrigatiewater loopt ook via WEB Bonaire.

Qua schaal is de organisatie klein, maar qua takenpakket is het juist groot. “In Nederland zijn dit ongeveer zes bedrijven bij elkaar”, lacht Nicastia, “Hier zijn we een bedrijf van ongeveer 180 mensen die dat allemaal doet.”
Die ‘zes bedrijven in één’ maken het financiële plaatje complex. “Wij hebben verschillende producten en diensten die we leveren met één overhead. Dus je moet dat allemaal organiseren. En precies daar wordt finance bepalend. Maar het ontrafelen van die puzzel, de verantwoording, is leuk. Ik voel ook dat iedereen die werkt bij WEB Bonaire een purpose heeft. Water en energie raken iedereen. Je zit dicht bij het hart van een maatschappij.”

Lees ook op CFO.nl: Reza Asgarali (CFO Bonaire International Airport): “Je kunt geen turbo op een organisatie zetten als de basis niet klopt.”

Van ‘achterstand’ naar regulering
WEB Bonaire behoort tot de vitale infrastructuur, met alle politieke en maatschappelijke aandacht die daarbij hoort. “Sinds 10-10-10 – het moment waarop Bonaire een bijzondere gemeente werd van Nederland– veranderde veel. “Het bedrijf kwam van een grote achterstand, met eigenlijk niet veranderende tarieven. Nu zijn we naar een bedrijf gegaan dat aan internationale reguleringsstandaarden voldoet.”

De doorbraak kwam met nieuwe wetgeving. “Vanaf 2016 is er nieuwe wetgeving geïntroduceerd, de Wet elektriciteit en water BES”, vertelt Nicastia. Dat plaatst WEB Bonaire in een uitzonderlijke governancepositie. “De minister van Infrastructuur en Waterstaat is verantwoordelijk voor alles wat met water te maken heeft”, zegt ze. “En de minister van KGG is verantwoordelijk voor elektriciteitslevering”. Daardoor heeft WEB Bonaire korte lijnen met Den Haag. “We zijn een klein netwerkbedrijf, maar met directe contacten met de ministeries. Aan de andere kan is het Openbaar Lichaam Bonaire ook onze aandeelhouder en daar leggen we ook verantwoording aan af.”

Van audit naar audit
Die werkelijkheid vraagt souplesse op alle niveaus van de bestuurders van WEB Bonaire, waaronder ook zeker van de CFO. “Je moet schakelen tussen een biertje drinken met technische dienst, tot aan praten met top-ambtenaren en Ministers.” WEB Bonaire is een gereguleerd bedrijf. “De Inspectie Leefomgeving en Transport is onze kwaliteitstoezichthouder voor water en elektriciteit. En de Autoriteit voor Consument en Markten is de regelgevende instantie voor de tarieven. Ik ben tegelijk met de introductie van de wet in dienst gekomen bij WEB. Het traject was toen erg pittig voor het bedrijf. Toen ik hier begon gingen we van de ene audit naar de andere audit en ACM kwam veel dieper in de keuken kijken vergeleken met andere nutsbedrijven in Nederland”, herinnert de CFO zich. “Inmiddels hebben we alles anders ingericht om aan de nieuwe modellen van ACM te voldoen,

De administratie wordt nu gedaan met ABC-costing, zodat Nicastia per product en dienst de tarieven kan bepalen en verantwoorden. ”Door de kleinschaligheid leken onze tarieven hoog, maar we hebben bewezen dat de operatie vrij efficiënt draait – en met weinig vet op de botten. Wij ontvangen daarom ook tariefsubsidies omdat de tarieven wel betaalbaar moeten blijven”, zegt Nicastia. “Dat is fijn voor de gemeenschap, maar daarmee ontstaat ook verantwoordingsplicht richting ministeries en allerlei instanties. De financiële kolom heeft hierbij best een belangrijke rol.”

Lees ook op CFO.nl: Neysa Isenia (CFO van Aqualectra Utility): “Je komt jezelf vroeg of laat tegen als je een bedrijf alleen vanuit een financiële optiek bestuurt.”

Groei in double digits
Alsof dat nog niet complex genoeg is, groeit Bonaire hard. “Voor een utility company is 1 à 2 procent groei al veel. Wij groeien 5 tot 10 procent per jaar, soms zelf double digits, al meer dan tien jaar.”
Dat ziet de CFO terug in de balans. “Onze balans is meer dan twee keer zo groot dan toen ik binnenkwam. Toen zat de assetwaarde, het balanstotaal, rond 60 miljoen USD. Nu zitten we boven de 140 miljoen. In minder dan negen jaar tijd.”
En de investeringsdruk blijft hoog. “We gaan de komende vijf jaar zo’n 100 miljoen investeren. Op een eiland met 26.000 mensen zijn dit forse bedragen, zeker in relatie tot de asset base. Dit zijn investeringen exclusief productie”

De energietransitie: ambitie, vergunningen en een partner met wereldwijde kennis
WEB Bonaire werkt met een commerciële producent voor elektriciteit. “We doen dat met een internationaal, commercieel energieproductiebedrijf, dat heet ContourGlobal. Alhoewel zij ook dezelfde toezichthoudende instanties hebben als WEB, werken we samen met hun om hun belangrijkste investeringen te valideren voordat deze worden uitgevoerd.”

De keuze voor een gespecialiseerde partner is strategisch. “Wij zijn bezig met de energietransitie. Door samen te werken met een wereldwijde partner brengen wij innovatieve ideeën hier.” De ambitie ligt hoog. Nicastia: “Het plan is om in 2029 onze energievoorziening voor 80 procent vergroend te hebben. We streven ernaar om in 2027 of 2028 al op de 70 procent te zitten.”

De rem voor de huidige ambitieniveaus zit volgens de CFO niet zozeer in technologie, maar in randvoorwaarden. “Wat ons tot nu toe heeft belemmerd zijn allerlei vergunningen die we moeten hebben.” En dat wringt. “Het is ironisch dat we vastlopen op milieuvergunningen om te verduurzamen”.
Subsidies waren ooit onderdeel van de businesscase. “Met subsidie kunnen we naar 80 procent groen – en daarbij ook de tarieven flink omlaag brengen. Maar toen we vroegen om 32 miljoen liep het spaak. De BES-eilanden vallen vaak tussen subsidieregelingen in. Dat is een leermoment geweest.”

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Charlotte Hanneman (CFO van Philips): “Helderheid vraagt ook om een sterke talent- en innovatieagenda.”

Stochastisch groen en een netwerk dat stabiel moet blijven
De technische realiteit op een eiland maakt de energietransitie extra complex. Vaak wordt gedacht dat het op de eilanden heel simpel zou moeten zijn om te verduurzamen. De zon schijnt op de meeste dagen fel, maar zelfs in het Caribisch gebied schijnt de zon niet ’s avonds: zegt ze met een knipoog. Dat terwijl de vraag naar energie juist ’s avonds een piek kent. Daarnaast zijn stochastische bronnen niet altijd stabiel, terwijl je op een eiland volledig aangewezen bent op eigen productie en distributiecapaciteit. “Je kunt niets afnemen uit een ander land zoals in continentaal Europa.”

Deze elementen gecombineerd met kleinschaligheid vergen een goed uitgedacht plan op verduurzaming en betaalbaarheid goed in balans te houden. Nicastia: “Het vergroeningsplan is daarom innovatief omdat we verschillende stochastische bronnen gebruiken, terwijl we dus ook de stabiliteit van het netwerk proberen te houden. Daarbij is rekening gehouden met dips in de productie met zonnepanelen, bijvoorbeeld als gevolg van bewolking en de orkaanseizoen die de redelijk constante windtoevoer volledig stil legt in een aantal maanden van het jaar. Deze veranderingen zorgen voor diverse opslagcapaciteitsbehoeftes voor regulering op dagbasis of tussen seizoenen.”

Nicastia: “We hebben een belangrijk gedeelte van het plan al geïmplementeerd, maar voor ons zullen de windturbines een grote impact hebben op de verduurzaming. Maar juist het windturbinetraject kost het meeste tijd. Het transporteren van grote turbines naar en vooral op een klein eiland – de nodige vergunningen en alle andere logistieke uitdagingen – maken het project complex. Maar het gaat ons wel lukken.”

Lees ook op CFO.nl: Rianne Siebel (CFO van Brabant Water): “De dynamiek van de drinkwatersector is enorm uitdagend.”

Migratie als groeimotor en als bestuurlijke verantwoordelijkheid
De groei van vraag naar water en energie op Bonaire komt niet alleen door toerisme. “Heel veel heeft te maken met migratie”, zegt Nicastia. “Na 2010 waren er hier rond de 11.000 inwoners, nu bijna 27.000. En er is vrijwel geen werkloosheid.”

Dat laatste klinkt leuk, maar heeft ook nadelen. “Als ik nu een engineer nodig heb, vind ik hem niet meer op Bonaire. Dan haal ik hem van buiten het eiland. Maar zo iemand komt met een familie, kinderen moeten naar school, dan heb je meer juffen nodig, en zo krijg je een spiraal van groei en vraag naar voorzieningen op het eiland.”
De CFO is overigens niet negatief over migratie. “Die migratie heb je wel nodig om te groeien en vergrijzing te compenseren.”
Wel komt de vraag naar mensen ook met een verantwoordelijkheid van het eiland, aldus de CFO: “Je moet zorgen dat mensen goed worden opgevangen en eigen geraken met de normen, waarden en cultuur van het eiland. Anders krijg je verzuiling van culturen – en op een klein eiland wordt dat lastig.”

Lees ook op CFO.nl: Hoe tolerant ben je als het gaat om matching van facturen?

Van investment banking naar ‘de andere kant van de tafel’
Nicastia’s CFO-stijl is sterk gevormd door haar achtergrond. Ze heeft een ingenieurs (ir) titel en heeft in Nederland in nutsbedrijven diverse functies bekleed in Accountmanagement, Finance en Strategie. “Heb voor  een investmentbank gewerkt en deed syndicating loans. Die combinatie van financieel, commercieel, technisch, organisatorisch en strategisch inzicht helpt mij elke dag in mijn werk. De kennis van financiering was het eerste dat ik binnenbracht: alles organiseren en structureren, zodat we een grote lening konden aangaan.”

Dat lukte snel. “Ik ben in 2017 binnengekomen, in januari 2020 sloten we de eerste grote lening van het eiland – 63 miljoen. Veel geld, zeker in verhouding tot de balans. Op het eiland was politiek best terughoudend hierover. Maar het is goed uitgepakt. Zonder die lening hadden we de groei niet aangekund en waren we in financiële problemen gekomen.”

Volgens de CFO is het belangrijk om te beseffen dat groei niet alleen om financiering gaat, maar ook om organisatievolwassenheid. “Het is niet alleen een information memorandum maken. Het is projectmanagement organiseren, financiën organiseren zodat je rapportages kan doen, ABC-costing organiseren, voldoen aan wetten, corporate governance.”
Het resultaat mag er zijn. “We hebben vijf jaar lang de tarieven – exclusief subsidie – gelijk gehouden ondanks groei en inflatie. Door investeringen goed te balanceren met groei.”

Lees ook op CFO.nl: De CFO als stuurman bij fraude: koers houden in tijden van crisis en herstel

Digitalisering: smart grid, nieuw ERP en een academy
Vooruitkijkend naar 2026 noemt Nicastia drie prioriteiten. “In 2026 beginnen we met de introductie een nieuwe ERP-systeem”, zegt ze. “Dat is niet alleen het systeem introduceren, maar een hele reorganisatie op zichzelf. Daarbij is het opleiden van mensen zodat ze mee kunnen gaan de grootste uitdaging.” Daarom startte WEB Bonaire ook een eigen opleidingslijn. “We hebben een WEB Academy geïntroduceerd die mensen opleidt op alle gebieden; van het bijhouden van vaktechnische kennis, algemene vorming tot mensen voorbereiden voor de nieuwe digitaliseringswereld”, zegt Nicastia.

Haar tweede punt van aandacht is projectexecutie. “We moeten veel doen. En groei gaat gestaag door en de aanpassing daarop in kleine stapjes. Belemmerende factoren voor snellere veranderingen zijn hogere kosten en een hoge werkdruk.”
Het tekort aan skilled workers wordt ook niet minder met de komst van CBET (Competence Based Education and Training), de overname van het voormalige Bonaire Oil Petroleum Corporation (BOPEC)-terrein door Curoil Bonaire Terminals en de grootschalige sanering van dit zwaar vervuilde terrein. En de arbeidsmarkt trekt ook aan op de andere eilanden. Nicastia: “Curaçao en Aruba zitten ook in de lift. En ook in Nederland heb je de enorme vraag naar personeel dat netwerken kan aanleggen.”

Wat de CFO ook van de grond wil krijgen is betere toegang tot Europese middelen. “We kunnen nog financieren, maar we gaan kijken wat we met de EU kunnen doen. Maar ook daar speelt het tussen-wal-en-schip probleem. Je bent onderdeel van Nederland, dus ontwikkelingsfondsen beschouwen Bonaire als een onderdeel van een rijk land”, zegt ze. “Maar je bent ook niet een EU-eiland zoals een Frans eiland. Daarom vallen ze – gemakkelijker dan wij – binnen veel EU fondsen.” Maar ook daar ziet de CFO positieve ontwikkelingen.

Lees ook op CFO.nl: E-facturatie wordt uiterlijk 2028 de nieuwe norm in Europa, maar Nederland loopt achter

De CFO-rol is breder dan finance
In de governance van WEB Bonaire is de CFO-rol expliciet breed. “Wij zijn met drie directieleden: de CEO, de COO en ik. Alle drie zijn we statutair directeur. De bestuursstijl is bewust collectief.  Niemand is eigenlijk de baas. We moeten het samen uitvinden.”
Maar Nicastia’s portefeuille is wel omvangrijk. “Naast Finance ben ik ook verantwoordelijk voor customer service, IT/OT (operationele technologie), juridische afdeling, regulering, strategisch inkoop en office management.”
Misschien is dat wel de kern van CFO-zijn op Bonaire: je kunt je niet verschuilen achter structuren of schaal. “Je moet hier een soort octopus zijn om overzicht te houden. Maar precies dát maakt het werk aantrekkelijk.”

Lees ook op CFO.nl: Olivier Labe (CFO BNG): “Waarde toevoegen in het publieke domein is onze raison d’être.”

CFO Day 2026: Meet the financial top on May 28 in Noordwijk

CFO Day 2026 marks the 25th edition of the Netherlands’ leading CFO event. Not a time to look back, but to move forward. Amid disruption, geopolitics, regulation, inflation and AI, CFOs must deliver clarity and value. With 350+ peers, we tackle today’s strategic dilemmas and what’s next.

Yes, I'll attend CFO Day 2026