De kans om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken is vrijwel verkeken. Maar nietsdoen is economisch gezien de duurste optie. Daarvoor waarschuwt DNB-president Olaf Sleijpen. De boodschap voor CFO’s: klimaatrisico’s horen thuis in de financiële strategie, niet alleen in het duurzaamheidsverslag.

De president van De Nederlandsche Bank (DNB), Olaf Sleijpen, windt er geen doekjes om: de wereld dreigt de klimaatdoelstellingen van Parijs niet te halen. Tijdens de Green Swan-conferentie in Manilla waarschuwde hij maandag 19 oktober dat een forse overschrijding van de grens van 1,5 graad binnen tien jaar zeer waarschijnlijk is.
Toch is dat volgens Sleijpen geen reden om klimaatbeleid op te geven. Integendeel. Vanuit economisch perspectief is het beperken van klimaatverandering noodzakelijk om veel grotere financiële schade in de toekomst te voorkomen.

Lees ook op CFO.nl: Bas Brouns (CFO van KLM): “Als we niet structureel beter presteren, komen uiteindelijk de investeringen aan de beurt.”

Klimaatschade: 384 miljard dollar per jaar
Sleijpen onderbouwt zijn waarschuwing met harde economische cijfers. Volgens schattingen van herverzekeraars bedroeg de directe wereldwijde schade door extreme weersomstandigheden de afgelopen vijf jaar gemiddeld 384 miljard dollar per jaar. Dat is meer dan het dubbele van de schade aan het begin van deze eeuw.

En dat zijn alleen de directe kosten. Ook de aantasting van ecosystemen, waterschaarste en het verlies aan biodiversiteit vormen een bedreiging voor economische groei en financiële stabiliteit. Zo blijkt uit onderzoek van de Europese Centrale Bank dat bijna 15 procent van de economische productie in de eurozone risico loopt door schaarste aan oppervlaktewater.

Voor CFO’s zijn dat geen abstracte milieuproblemen. Klimaatverandering kan rechtstreeks doorwerken in grondstofprijzen, verzekeringspremies, financieringskosten, leveringszekerheid en de waarde van bedrijfsmiddelen.

Lees ook op CFO.nl: (Klimaat)weerbaarheid op de bestuurstafel: Vincent Wanders over de groeiende rol van finance

Uitstel maakt de rekening alleen maar hoger
Volgens Sleijpen is het versnellen van de energietransitie niet alleen noodzakelijk om de opwarming te beperken, maar ook economisch verstandig. Hoe langer overheden en bedrijven wachten, hoe hoger de uiteindelijke kosten. Daar komt bij dat een economie die minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen ook minder kwetsbaar wordt voor schommelingen in energieprijzen.

Voor financiële bestuurders betekent dit dat investeringen in verduurzaming niet uitsluitend moeten worden beoordeeld op hun directe rendement. Ook de toekomstige kosten van nietsdoen verdienen een plaats in investeringsbeslissingen, risicomodellen en langetermijnscenario’s.

Lees ook op CFO.nl: CFO Day 2026 – ‘Clarity in Chaos’ – Linda Weijters (CFO Mediq Benelux): “Het is lastig investeren zonder langetermijnperspectief vanuit de overheid.”

De les van een ontdekkingsreiziger
Opvallend was de historische vergelijking waarmee Sleijpen zijn toespraak begon. Hij verwees naar de Britse ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton, die in 1914 Antarctica wilde doorkruisen. Toen zijn schip Endurance vast kwam te zitten in het ijs en uiteindelijk zonk, moest Shackleton zijn oorspronkelijke doel opgeven.

Zijn nieuwe missie werd niet langer het bereiken van de Zuidpool, maar het redden van zijn bemanning. Uiteindelijk overleefden alle expeditieleden.

Volgens Sleijpen bevindt de wereldeconomie zich op een vergelijkbaar kantelpunt. Het oorspronkelijke klimaatdoel raakt buiten bereik, maar dat betekent niet dat de uitkomst al vaststaat. “We hebben nog steeds de keuze. Niet tussen een volmaakte en een minder volmaakte toekomst. Maar wel tussen een toekomst die steeds gevaarlijker wordt en een toekomst die beheersbaarder blijft”, aldus Sleijpen.

Lees ook op CFO.nl: CFO zorgpanel – Kan de CFO ons zorgstelsel redden?: “Bij veel zorgorganisaties is de sense of urgency nog niet voldoende om daadwerkelijk stappen te zetten.”

Klimaatrisico is financieel risico
De boodschap van de DNB-president raakt aan een fundamentele verantwoordelijkheid van de CFO: het bewaken van de financiële weerbaarheid van de onderneming, ook op de lange termijn.

Waar klimaatbeleid in het publieke debat regelmatig wordt gepresenteerd als een afweging tussen duurzaamheid en economische groei, stelt Sleijpen juist dat die tegenstelling misleidend is. De economische gevolgen van klimaatverandering zijn al zichtbaar en zullen zonder ingrijpen verder toenemen.

Daarmee verschuift de vraag voor CFO’s van wat verduurzaming vandaag kost naar welke financiële risico’s ondernemingen morgen lopen wanneer zij onvoldoende anticiperen op een veranderend klimaat.

Lees ook op CFO.nl: Steven Zaat (CFO van Air France-KLM): “Vorig jaar was echt het zwaarste jaar van mijn CFO-schap tot nu toe.”

Decision-making in high-stake situations with Prof. Sinaceur

Improve your effectiveness in uncertain or complex situations. Join the 2-day Decision-making in high-stake situations program by Prof. Marwan Sinaceur.

Learn more & enroll now