Bedrijven en onderzoeksorgansisaties die zich bezighouden met het verwerken, hergebruiken of het vervangen van kritieke en strategische grondstoffen, zoals nikkel, koper en wolfraam, kunnen dit jaar een beroep doen op de subsidiepot voor Energie en Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO).

De EKOO bestaat uit verschillende onderdelen, zoals hernieuwbare energie en verduurzaming van de industrie. Vanaf 22 oktober kunnen bedrijven en onderzoeksorganisaties een aanvraag indienen voor het onderdeel circulaire economie dat al langer bestond, en het nieuwe onderdeel kritieke grondstoffen.

• De subsidiepot voor Energie en Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO) is aangevuld met het onderdeel Kritieke en Strategische Grondstoffen.
• In de pot is 1,85 miljoen euro beschikbaar.
• Bedrijven die samenwerken om grondstoffen als nikkel en koper beschikbaar te houden, bijvoorbeeld met hergebruik, kunnen een aanvraag indienen.

Voor circulaire economie is 2,5 miljoen euro beschikbaar. Met behulp van de subsidie kunnen bedrijven en samen circulaire innovaties onderzoeken en ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan bouwmaterialen die na de sloop opnieuw gebruikt kunnen worden of een productieproces dat veel minder grondstoffen verbruikt.

Lees ook op CFO.nl: Invoice Lifecycle Management van Basware ondersteunt transformatie Office of the CFO

1,85 miljoen euro beschikbaar voor kritieke grondstoffen

De nieuwe subsidiepot voor kritieke en strategische grondstoffen is gevuld met 1,85 miljoen euro. Deze stoffen worden bijvoorbeeld gebruikt in de defensie-industrie en bij het maken van batterijen.

Bedrijven en organisaties die helpen deze grondstoffen beschikbaar te houden, kunnen een beroep doen op de regeling. Bijvoorbeeld als ze de kritieke grondstoffen uit afval of oude producten halen, de stoffen verwerken of opnieuw gebruiken of de kritieke grondstof kunnen vervangen door een stof die niet kritiek is.

De Europese Unie heeft een lijst van 34 van kritieke grondstoffen opgesteld, daarvan zijn er 17 ook als strategisch aangemerkt. Dit houdt in dat de vraag naar deze materialen over enkele jaren groter zal zijn dan het aanbod. Strategische grondstoffen zijn bijvoorbeeld nikkel en wolfraam

Lees ook op CFO.nl: Anyes Krijnen (CFO van Atomic Group): “Op sommige momenten heb ik gewoon te veel getwijfeld, te lang gewacht.”

Europa sterk afhankelijk van andere landen

Wolfraam zit in smartphones. Andere stoffen zoals lithium, kobalt en nikkel zijn nodig voor elektrische auto’s, terwijl borium voor windturbines wordt gebruikt. De stoffen zijn essentieel om de economie draaiende te houden en spelen bijvoorbeeld een grote rol in de energietransitie.

Omdat Europa afhankelijk is van een beperkt aantal landen voor de levering van kritieke grondstoffen, is het kwetsbaar. Als de toelevering stokt door bijvoorbeeld handelsbeperkingen, geopoltieke spanningen of een stijgende vraag, kan dat strategische sectoren raken, en daarmee het concurrentievermogen en de economische stabliliteit van de EU.

Verreweg de grootste leverancier van kritieke grondstoffen is China, dat exportrestricties voert op zeldzame aardmetalen. Dit heeft al tot productiestops in Europa geleid. Eerder bleek uit een rapport van kredietverzekeraar Atradius dat China ook essentieel is voor AI-gerelateerde grondstoffen en producten, wat het lastiger maakt voor de EU om de race in artificial intelligence bij te benen.

Lees ook op CFO.nl: Harold van den Broek (CFO Heineken) over halfjaarcijfers 2026: “De strategie werkt en de vooruitgang is zichtbaar.”

China zette al vroeg in op winning zeldzame aardmetalen

In 2024 had China 69 procent van de mijnbouwproductie van zeldzame aardmetalen in handen, bleek uit onderzoek van een wetenschappelijk agentschap van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Dit komt omdat Peking al sinds 2010 buitenlandse mijnen opkoopt om grondstoffen voor de productie van batterijen veilig te stellen. Mede daardoor heeft China wereldwijd een voorsprong op elektrisch rijden en zijn Europese en Amerikaanse fabrikanten van elektrische auto’s afhankelijk van het land.

De EKOO-subsidie voor kritieke en strategische grondstoffen is in lijn met de EU-wet voor kritieke grondstoffen die Europa minder afhankelijk moet maken van andere landen. Op 13 oktober organiseert de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een webinar over de subsidie voor kritieke grondstoffen.

Lees ook op CFO.nl: Leadership in Finance Summit 2026 – From Control to Command – Sarah Gitau (CFO VanMoof): “Je moet echt begrijpen waar je data ophoudt.”

Leadership in Finance Summit | From Control to Command

Imagine a Formula 1 circuit. Everything revolves around control: data, sensors, dashboards, engineers. But winning is not driven by data alone.
The difference is made through decisions taken both before and during the race.

Register now