Column – Bidjma Singh: KLM moet reorganiseren, maar waar komt die miljard euro eigenlijk vandaan?

Bidjma Singh Fractional CFO
KLM verdient te weinig om zichzelf te vernieuwen.

De financiële cijfers van KLM laten weinig ruimte voor optimisme. De luchtvaartmaatschappij verdient te weinig, ziet haar kaspositie slinken en moet miljarden investeren in nieuwe vliegtuigen. Dat ingrijpen noodzakelijk is, valt moeilijk te betwisten. Maar rechtvaardigen diezelfde cijfers ook de aangekondigde reorganisatie die circa 5.000 banen raakt? En waarom moet KLM in 2028 precies één miljard euro méér verdienen?

Op 5 november kondigde KLM een ingrijpende reorganisatie aan. De Europese vloot wordt vereenvoudigd, werkzaamheden worden uitbesteed of ondergebracht bij moederbedrijf Air France-KLM en de arbeidsproductiviteit moet met minstens 8 procent omhoog. Ook wil de luchtvaartmaatschappij de loongroei stevig afremmen. Het uiteindelijke doel: het jaarlijkse operationele resultaat moet in 2028 met één miljard euro zijn verbeterd, tot 1,4 miljard euro.

Wie de financiële prestaties van KLM van de afgelopen jaren bestudeert, begrijpt waarom de directie maatregelen neemt. Maar wie dezelfde cijfers kritisch analyseert, ontdekt ook dat de financiële onderbouwing van de aangekondigde ingrepen belangrijke vragen onbeantwoord laat.

Lees ook op CFO.nl: Bas Brouns (CFO van KLM): “Als we niet structureel beter presteren, komen uiteindelijk de investeringen aan de beurt.”

KLM verdient te weinig om zichzelf te vernieuwen
Het fundamentele probleem van KLM is niet dat de maatschappij verlieslatend is. Het probleem is dat er te weinig winst overblijft om de onderneming toekomstbestendig te houden.

In 2025 boekte KLM een operationeel resultaat van 416 miljoen euro op een omzet van bijna 13,2 miljard euro. Een marge van slechts 3,2 procent. In de eerste negen maanden van 2026 verbeterde die marge naar 4,8 procent, maar daarmee blijft KLM ver verwijderd van de doelstelling van moederbedrijf Air France-KLM: structureel meer dan 8 procent.

Dat verschil is aanzienlijk. Op iedere honderd euro omzet hield KLM vorig jaar slechts 3,20 euro operationele winst over. Voor een kapitaalintensieve onderneming die voortdurend moet investeren in nieuwe vliegtuigen, onderhoud en infrastructuur is dat een bijzonder smalle buffer. Bovendien is de winstgevendheid sterk afhankelijk van het zomerseizoen. Van de 526 miljoen euro operationele winst over de eerste negen maanden van 2026 werd maar liefst 458 miljoen euro in het derde kwartaal verdiend. Bijna 87 procent van het resultaat kwam dus uit slechts drie maanden.

Dat maakt KLM kwetsbaar voor tegenvallers buiten het hoogseizoen.

De kasstroom vertelt een zorgwekkender verhaal
Voor een CFO is de operationele winst slechts een deel van het verhaal. Uiteindelijk gaat het om de vraag hoeveel geld er daadwerkelijk beschikbaar blijft. En juist daar wordt de financiële positie van KLM problematisch.

In 2025 genereerde de onderneming nog 1,18 miljard euro operationele kasstroom. Na netto-investeringen resteerde een positieve vrije kasstroom van 85 miljoen euro. Maar na rentebetalingen en aflossingen op leaseverplichtingen veranderde dat in een negatieve aangepaste vrije kasstroom van 418 miljoen euro.
Een jaar eerder bedroeg dat tekort zelfs 766 miljoen euro. In twee jaar tijd kromp de kaspositie met 918 miljoen euro. Tegelijkertijd liep de nettoschuld in 2025 met ruim één miljard euro op naar 3,34 miljard euro, vooral door nieuwe leasecontracten.

Daar komt bij dat KLM eind 2025 nog voor ruim zeven miljard euro aan bestellingen had uitstaan, voornamelijk voor nieuwe vliegtuigen en bijbehorende gebruiksrechten. Daarnaast stond eind september 2026 nog 316 miljoen euro aan uitgestelde coronabelastingen open.

De conclusie is duidelijk: KLM heeft onvoldoende financiële ruimte om haar investeringsambities op de huidige voet uit eigen middelen te financieren.
Dat is een overtuigend argument voor structurele verbetering. Maar nog geen bewijs dat iedere aangekondigde reorganisatiemaatregel noodzakelijk is.

Air France legt de lat hoger
Binnen het moederconcern wordt het verschil in prestaties steeds zichtbaarder. Air France realiseerde over de eerste negen maanden van 2026 een operationele marge van 6,6 procent, tegenover 4,8 procent bij KLM. Het gehele concern kwam uit op 6,8 procent. KLM presteert dus duidelijk onder het concernniveau. Tegelijkertijd verdient die vergelijking enige nuance.

Air France is aanzienlijk groter. In 2025 realiseerde de Franse maatschappij een omzet van 20,2 miljard euro, tegenover 13,2 miljard euro bij KLM. Ook Air France haalt de concernnorm van 8 procent nog niet. Bovendien verbeterde KLM haar operationele resultaat over de eerste negen maanden van 2026 met 198 miljoen euro, terwijl Air France juist 99 miljoen euro minder verdiende dan een jaar eerder. KLM beweegt dus in de goede richting, maar vertrekt vanaf een aanzienlijk lager niveau.

De financiële druk vanuit Parijs is daarmee begrijpelijk. Air France-KLM beschikt als concern over een relatief gezonde financiële positie en moet beslissen waar toekomstige investeringen het meeste rendement opleveren. Voor KLM betekent dat dat het bedrijf moet aantonen dat nieuwe vliegtuigen en verdere groei voldoende rendement zullen genereren.

De Nederlandse luchtvaartmaatschappij is daarmee niet alleen bezig haar eigen financiële positie te verbeteren. Ze moet ook haar investeringspositie binnen het concern verdedigen.

Waarom precies één miljard euro?
Hier begint de belangrijkste financiële vraag. KLM wil haar operationele resultaat in 2028 verhogen naar 1,4 miljard euro. Afgezet tegen de omzet van 2025 komt dat neer op een operationele marge van ongeveer 10,6 procent. Dat is aanzienlijk hoger dan de concernnorm van 8 procent.

Natuurlijk kan de omzet in 2028 hoger liggen dan in 2025. Ook kunnen toekomstige investeringen, financieringskosten en de gewenste liquiditeitsbuffer een hogere winstdoelstelling rechtvaardigen.
Maar de onderliggende berekening is niet openbaar gemaakt. Evenmin is duidelijk hoeveel van de beoogde resultaatverbetering moet komen uit vlootvernieuwing, personeelsmaatregelen, uitbesteding of aanpassing van arbeidsvoorwaarden. Ook de eenmalige kosten van de reorganisatie zijn niet bekendgemaakt.

Dat is opmerkelijk bij een reorganisatie van deze omvang. Want een financieel doel is nog geen financiële onderbouwing. Een miljard euro klinkt ambitieus en daadkrachtig, maar zonder inzicht in de aannames blijft onduidelijk waarom juist dit bedrag noodzakelijk is.
Daar komt bij dat KLM volgens de eigen berichtgeving inmiddels meer dan 750 miljoen euro aan structurele verbeteringen heeft gerealiseerd met eerdere maatregelen. Die verbeteringen zijn echter berekend ten opzichte van een scenario zonder ingrepen. Ze kunnen dus niet simpelweg bij de gerapporteerde winst worden opgeteld.

Het maakt de behoefte aan een transparante financiële brug tussen de huidige resultaten en de doelstelling voor 2028 alleen maar groter.

De grootste kostenstijging zit niet bij personeel
Ook de nadruk op arbeidsproductiviteit en arbeidsvoorwaarden roept vragen op. Over de eerste negen maanden van 2026 stegen de personeelskosten van KLM met 2,9 procent. De brandstofkosten namen in dezelfde periode met 21,6 procent toe en de overige operationele kosten met 6,5 procent.

Dat betekent niet dat personeelskosten geen probleem vormen of dat efficiënter werken overbodig is. Maar het laat wel zien dat de grootste procentuele kostenstijging niet bij het personeel ligt. Waarom ligt bij de aangekondigde reorganisatie dan zoveel nadruk op productiviteit, loongroei en het anders organiseren van werkzaamheden?

Daar kunnen goede bedrijfseconomische redenen voor bestaan. Personeelskosten zijn structureel en beïnvloedbaar, terwijl brandstofprijzen grotendeels door externe markten worden bepaald. Maar juist daarom verdient de keuze voor deze maatregelen een expliciete financiële toelichting. Een reorganisatie die circa 5.000 arbeidsplaatsen raakt, waarvan volgens berichtgeving ongeveer duizend definitief verdwijnen, vraagt meer dan een algemene verwijzing naar onvoldoende winstgevendheid.

Financiële urgentie is nog geen bewijs van een crisis
KLM-topvrouw Marjan Rintel heeft gewaarschuwd dat het voortbestaan van de maatschappij niet vanzelfsprekend is. De onderneming heeft volgens haar meer financiële reserves nodig om te kunnen blijven investeren in vloot en bestemmingen.

Dat is een begrijpelijke boodschap vanuit strategisch perspectief. Maar er bestaat een belangrijk verschil tussen een onderneming die onvoldoende rendement maakt en een onderneming die acuut in haar voortbestaan wordt bedreigd.

De beschikbare financiële cijfers wijzen op structurele kwetsbaarheid: negatieve aangepaste vrije kasstromen, een slinkende kaspositie, oplopende schulden en omvangrijke investeringsverplichtingen. Ze tonen echter geen acuut betalingsprobleem aan. Dat onderscheid is wezenlijk. Zeker wanneer de financiële urgentie wordt gebruikt om ingrijpende besluiten over personeel, arbeidsvoorwaarden en de toekomst van bedrijfsonderdelen te rechtvaardigen.

De echte opgave voor de CFO: maak de rekensom zichtbaar
Dat KLM moet veranderen, staat nauwelijks ter discussie. De operationele marge is te laag, de financiële buffers staan onder druk en de vlootvernieuwing vereist miljardeninvesteringen. Ook was de richting van de reorganisatie al langer zichtbaar. De jaarcijfers over 2024 en 2025 maakten duidelijk dat het eerdere verbeterprogramma Back on Track onvoldoende zou zijn om de gewenste marge te realiseren.

Nieuw zijn vooral de omvang van de ingrepen en de hoogte van de financiële doelstelling.
Precies daar ligt de verantwoordelijkheid van de financiële leiding.

Een CFO moet niet alleen kunnen uitleggen waarom de huidige prestaties onvoldoende zijn. Die moet ook inzichtelijk maken waarom het voorgestelde maatregelenpakket de beste route is naar een financieel gezonde onderneming.

Hoeveel resultaatverbetering levert iedere maatregel op? Welke investeringen zijn nodig om de reorganisatie mogelijk te maken? Welke alternatieven zijn onderzocht? En hoe verhouden de financiële opbrengsten zich tot de operationele risico’s?
Zolang die vragen onbeantwoord blijven, is de noodzaak van verandering overtuigender onderbouwd dan de gekozen oplossing.

Lees ook op CFO.nl: Noud Tillemans (CFO van SkyNRG): “We gingen van één fulltime finance-medewerker naar een organisatie die 250 miljoen euro kan ophalen.”

Improve your effectiveness in uncertain or complex situations. Join the 2-day Decision-making in high-stake situations program by Prof. Marwan Sinaceur.

Gerelateerde artikelen