Frank Scholtes, CFO van Kenbri Fire Fighting, ziet van dichtbij hoe ondernemerschap en finance elkaar vinden. Het familiebedrijf groeide van een organisatie die vooral op ervaring en intuïtie stuurde naar een bedrijf waarin data en financiële inzichten een steeds grotere rol spelen. Toch betekent dat dat niet dat alles meetbaar is. Juist bij innovatie en nieuwe businessmodellen moet finance volgens Scholtes leren schakelen van control naar command.

Jullie zijn een echt familiebedrijf. Hoe kijk jij naar de ontwikkeling van finance binnen zo’n organisatie?

“Afhankelijk van de grootte is er binnen een familiebedrijf meer ruimte voor beslissingen op basis van ervaring, ondernemingsgevoel en intuïtie. Bij kleinere organisaties zijn cijfers dan vooral belangrijk voor de jaarrekening en financiering. De bankrekening is dan bijvoorbeeld een belangrijker peiler voor hoe het financieel gaat.

Naarmate de organisatie groeit ontstaat er behoefte aan meer financiële sturing. De DGA’s zijn dan niet meer bij alles persoonlijk betrokken. Dan wil je wel weten aan welke producten of diensten er daadwerkelijk geld wordt verdiend en waar bijsturing nodig is.

Bij ons hebben analyses op de brutomarge, het gebruik van de beschikbare tijd – de job time/shop time – en het begrijpen van het verschil tussen voor- en nacalculatie, door productie en verkoop gezamenlijk, veel veranderd. Je brengt hiermee het ondernemersdenken binnen alle lagen van de organisatie en dit levert tegelijk transparantie en stuurinformatie op voor de DGA’s en het bredere directieteam.”

Dat klinkt als een verschuiving van intuïtie naar data. Is dat altijd mogelijk?

“Nee, zeker niet. Juist bij innovatie heb je vaak onvoldoende data. Dan moet je terugvallen op ondernemerschap, ervaring en marktinzicht. Een actueel voorbeeld is een nieuw concept waar we aan werken: de AgriFire, een uitrusting voor een tractor met brandbestrijdingsmaterieel voor natuur- en bosbranden. Dat idee ontstond doordat we zagen dat het aantal natuurbranden toeneemt. Maar er is geen dataset die precies vertelt wat de oplossing is en hoeveel vraag er naar zo’n oplossing zal zijn.”

Lees ook op CFO.nl: Leadership in Finance Summit 2026 – ‘From Control to Command’ – Ron van Houten (CFO TP Vision): “Cultuur is geen soft factor, maar een harde risicofactor.”

Hoe neem je dan beslissingen, als de data ontbreekt?

“Je begint met wat je wél weet. Zijn er meer bosbranden? Ja. Zal er een vraag zijn naar oplossingen die het bestrijden van bosbranden ondersteunen? Ja. Zijn er duidelijke potentiële klanten? Ja. Vervolgens bouw je een businesscase op, maar wel met de wetenschap dat veel aannames nog onzeker zijn. In principe maak je de business case flexibel.

Daarom investeren we niet meteen grootschalig en zoeken we partnerships, zoals in dit geval voor de tractoren, met de tractor fabrikant Fendt. We werken stap voor stap. Op die manier houd je onderweg keuzemogelijkheden. Als blijkt dat de businesscase niet meer klopt, kun je op tijd stoppen. Slaat het concept aan, dan kun je verder investeren.”

Is dat volgens jou een voorbeeld van ‘command’ zonder volledige ‘control’?

“In het begin wel. Je neemt het besluit op basis van ondernemersgevoel en ervaring – want er is nog geen bestaande markt. Maar dat betekent niet dat je blind risico neemt. Juist door kleine stappen te zetten, creëer je controlepunten onderweg.

Dat is voor mij de essentie van modern financieel leiderschap. Je wacht niet tot alle onzekerheid verdwenen is, want dan gebeurt er vaak helemaal niets, of ben je te laat. Tegelijkertijd zorg je ervoor dat je voortdurend bij kunt sturen.”

Lees ook op CFO.nl: Leadership in Finance Summit 2026 – From Control to Command – Sarah Gitau (CFO VanMoof): “Je moet echt begrijpen waar je data ophoudt.”

Hoe hebben jullie dat in de praktijk aangepakt?

“We zijn zoals gezegd een samenwerking aangegaan met de tractor fabrikant Fendt. Initieel hebben we projectbudget toegekend voor het uitwerken van het idee. Het prototype is modulair opgebouwd zodat we materieel eventueel kunnen hergebruiken.

Hierbij is het belangrijk om te focussen op de oplevering van het initiële idee met een duidelijke tijdlijn. We hebben de AgriFire dit jaar geïntroduceerd op de Interschutz, de grote internationale beurs voor onder andere de brandweer- en veiligheidssector. Dat was voor ons een belangrijke mijlpaal. Zo’n beurs creëert automatisch een deadline: versie 1.0 moest gewoon klaar zijn.

Daarna zijn we het concept gaan demonstreren bij verschillende partijen en brandweerregio’s. Op die manier verzamel je feedback vanuit de markt. De eerste reacties zijn positief, maar juist die feedback helpt om de volgende versie beter te maken.”

Welke rol speelt finance in zo’n innovatietraject?

“Wij behandelen dit soort initiatieven eigenlijk als een venture. Er is een vooraf vastgesteld budget en we volgen nauwkeurig wat we investeren en welke resultaten dat oplevert.

Finance zorgt daarbij niet alleen voor kostenbewaking. Het gaat ook om het creëren van inzicht en vragen stellen die de voortgang bewaken. Wanneer is een prototype goed genoeg om te testen? Wanneer ga je van experiment naar opschaling? Dat zijn minstens zo belangrijke vragen.”

Lees ook op CFO.nl: Leadership in Finance Summit 2026 – From Control to Command – Javier van Engelen (CFO InPost): ”Opereren op topsnelheid terwijl we niet weten welke bochten er nog aankomen.”

Zie jij ook internationale kansen voor deze nieuwe oplossing?

“Zeker. Nederland is in veel opzichten een testcase. Als het concept hier succesvol blijkt, kunnen we kijken naar markten waar natuur- en bosbranden veel vaker voorkomen, zoals Spanje en Frankrijk deze zomer. In feite zijn bosbranden een wereldwijd probleem.”

Wat kan jouw team leren van dit soort projecten?

“Dat niet alles vooraf duidelijk en perfect hoeft te zijn. Je moet kunnen omgaan met onzekerheid en niet volledige informatie. Je kunt een product eindeloos blijven verbeteren, maar uiteindelijk moet je de markt opzoeken.

Tegelijkertijd nemen we de lessen uit onze bestaande business mee. Bij onze brandweervoertuigen hebben we in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in het verbeteren van voorcalculaties en het begrijpen van nacalculaties en analyses van de marges. Daardoor weten we inmiddels heel nauwkeurig waar waarde wordt gecreëerd. Die ervaring kunnen we nu inzetten bij nieuwe initiatieven, zodat we niet telkens dezelfde leercurve hoeven te doorlopen.”

Wat betekent ‘From Control to Command’ voor jou als CFO?

“Voor mij betekent het dat finance zich niet moet beperken tot het rapporteren van wat er is gebeurd en waar data voor beschikbaar is. Natuurlijk blijft control belangrijk. Zonder betrouwbare cijfers kun je niet sturen. Maar de CFO van vandaag moet ook beslissingen durven ondersteunen in situaties waarin nog niet alle antwoorden beschikbaar zijn. Soms moet je op basis van beperkte informatie een richting kiezen, experimenteren en leren.

Command gaat voor mij over het combineren van financiële discipline met ondernemerschap. Juist daar kan finance een strategische rol spelen.”

Lees ook op CFO.nl: Belastingplan 2027: dit zijn de fiscale dossiers die CFO’s nu al moeten volgen

Leadership in Finance Summit | From Control to Command

Imagine a Formula 1 circuit. Everything revolves around control: data, sensors, dashboards, engineers. But winning is not driven by data alone.
The difference is made through decisions taken both before and during the race.

Register now